Πανηγυράκια με μεγάλα ταμεία | Blog – Κώστας Παστρίμας

Ένας αποκαλυπτικός φακός στο ευρύ φάσμα των αθλητικών δραστηριοτήτων αποκαλύπτει μια πραγματικότητα: η δράση συνεχίζεται, οι λογαριασμοί ολοκληρώνονται, και οι φίλαθλοι καλούνται να διατηρήσουν τη πίστη τους ανεξάντλητη.

Κατά καιρούς, το γεγονός ότι όλα συνεχίζουν να κινούνται μετά από σοβαρές κρίσεις μπορεί να μας κάνει να αναρωτηθούμε αν τα σπορ είναι στην ουσία μεγάλα γιορτινά γεγονότα με τεράστια έσοδα. Χαρακτηριστικά γεμάτα από αθλητές που είναι αντικείμενα θαυμασμού, χρώματα που η καρδιά μας έχει υιοθετήσει και κανόνες στους οποίους όλοι επικυρώνουν την πίστη τους.

Αυτός ο τελευταίος παράγοντας είναι κρίσιμης σημασίας. Για να ενθουσιαστούμε με μια νίκη, χρειαζόμαστε τη βεβαιότητα ότι νίκησε όντως ο καλύτερος και ότι οι συνθήκες του αγώνα ήταν δίκαιες. Πρέπει να έχουμε την αίσθηση ότι το χρονόμετρο, τα σκορ και η καρό σημαία αντικατοπτρίζουν μια πραγματική και διαφανή αναμέτρηση που ο καθένας της γνωρίζει τους κανόνες.

Η Formula 1 είναι ένα άθλημα όπου αυτή η εμπιστοσύνη τίθεται σε δοκιμασία σε τακτική βάση. Ζητήματα όπως η βιομηχανική κατασκοπεία, οι εσκεμμένες συγκρούσεις στη Σιγκαπούρη, η παραβίαση του ανώτατου ορίου δαπανών και οι εμπιστευτικές ρυθμίσεις που αφορούν τον κινητήρα της Ferrari ανήκουν σε διαφορετικές κατηγορίες, με ποικιλομορφία στα ευρήματα και τις συνεπειές τους. Έχουν επιβληθεί σφοδρές ποινές, όμως υπήρξαν και διευθετήσεις που άφησαν πίσω τους σοβαρά ερωτήματα. Όλα αυτά σήμερα είναι ενσωματωμένα στην ιστορία του πρωταθλήματος μαζί με τις εντυπωσιακές μάχες και θρυλικές ανατροπές.

Η ικανότητα να καταναλώνουμε αυτές τις περιπτώσεις εύκολα είναι κάτι που αξίζει προσοχής. Ανά διαστήματα, το σκάνδαλο εγκαθιδρύει ένα όνομα, μετατρέπεται σε ντοκιμαντέρ και δημιουργεί ένα αφθονία θεμάτων για αναβιώσεις και συζητήσεις. Οι ζημιές στην αξιοπιστία, με την σειρά τους, γίνονται αντικείμενα κατανάλωσης. Έχουμε την ευκαιρία να αναλύσουμε ξανά τις υποθέσεις, νοιώθοντας ότι γνωρίζουμε τον παρασκήνιο. Όταν η αρχική αμηχανία απομακρύνεται, καταλήγουμε σε μια απόσταση ασφαλείας.

Το προσεχές Σαββατοκύριακο

Στο μεταξύ, η δράση συνεχίζεται. Ένας νέος αγώνας πλησιάζει, έρχονται μεταγραφές και βρίσκονται σε περιδίνηση οι αντιπαλότητες. Υπάρχει πάντα κάτι αρκετά δελεαστικό για να κρατήσει την προσοχή μας.

Η Formula 1 δείχνει να είναι εξειδικευμένη σε αυτό. Προσφέρει ήρωες, αντιπάλους, οικογενειακές ιστορίες και εθνικές υπερηφάνειες. Μέσα σε λίγους γύρους, μπορεί να μας οδηγήσει να ξεχάσουμε τις ανησυχίες μας πριν την εκκίνηση.

Aυτό ακριβώς είναι το θεμέλιο της δύναμης όλου του συστήματος. Η επόμενη εντυπωσιακή στιγμή λειτουργεί σαν μια μορφή αμνηστίας. Η χαρά μας παρέχει μια εύκολη δικαιολογία για να καθυστερήσουμε τις πιο δύσκολες ερωτήσεις. Θα επιστρέψουμε σε αυτές αργότερα. Μετά την ολοκλήρωση της μάχης για το τίτλο.

Όμως, έρχεται και η νέα σεζόν.

Ποιος προστατεύει ποιόν;

Τι ακριβώς σημαίνει η έκφραση «το συμφέρον του αθλήματος»; Απαιτείται συχνά μια πρόσθετη επεξήγηση. Ποιο συμφέρον έχουν υπόψη; Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων; Η οικονομική επιβίωση μιας ομάδας; Η ομαλή διεξαγωγή των προγραμματισμένων αγώνων; Οι ήδη υπογραφόμενες συμφωνίες; Κάθε ένα από αυτά έχει τη δική του αξία. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, οι προτεραιότητες μπορεί να αλλάξουν.

Στην περίπτωση του κινητήρα της Ferrari, η FIA επικαλέστηκε το συμφέρον του πρωταθλήματος και των συμμετοχών του, αιτιολογώντας την επιλογή ενός εμπιστευτικού διακανονισμού για να αποφευχθεί μια χρονοβόρα δικαστική διαδικασία. Με τις υποψίες για τη λειτουργία της μονάδας ισχύος, δεν μπορούσε να αποδείξει αδιάσειστα κάποια παράβαση, καθώς η Ferrari αντέτεινε ότι δεν είχε διαπράξει καμία παράνομη ενέργεια.

Κατανοώ τις θεσμικές και νομικές προκλήσεις. Ωστόσο, παραμένει το απλό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο θεατής: απευθύνεται σε εμάς για να πιστέψουμε μια απόφαση που βασίζεται σε στοιχεία που δεν έχουμε το δικαίωμα να γνωρίζουμε. Αυτό το κενό δεν καλύπτεται με μια ανακοίνωση που αναφέρει την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Η εμπιστοσύνη απαιτεί εξηγήσεις. Χρειάζεται και την ευχέρεια να αξιολογήσουμε αν αυτές οι εξηγήσεις είναι λογικές. Κάθε υπόθεση κάποτε φτάνει στην ολοκλήρωσή της. Η ποινή μπορεί να καταβληθεί. Ο φάκελος μπορεί να κλείσει. Όμως η αμφιβολία παραμένει σε εμάς, που έχουμε αφιερώσει μια ολόκληρη χρονιά για να μετράμε βαθμούς και να χάνουμε Κυριακές από τις ζωές μας.

Ο καθένας μας έχει τη δική του θέση

Εύκολα θα μπορούσαμε να ρίξουμε το βάρος σε διοργανωτές, ομάδες, χορηγούς και τηλεοπτικά συμβόλαια. Ωστόσο, χρειάζεται να εξετάσουμε και τη δική μας συμπεριφορά. Απαιτούμε αυστηρούς κανονισμούς, αλλά έχουμε σχεδόν πάντοτε έτοιμη την καλή εξήγηση για την αγαπημένη μας ομάδα. Θέλουμε διαφάνεια, αλλά αποδεχόμαστε χωρίς αμφιβολία την «βολική» εκδοχή της ομάδας μας. Θυμόμαστε με υπερβολική λεπτομέρεια τις παραβάσεις των αντιπάλων, ενώ για τις δικές μας έχουμε φύσει έτοιμο ένα «ναι, αλλά». Οι κοινές απαιτήσεις για αξιόπιστους κανόνες συχνά οδηγούν σε αντιπαραθέσεις που σχετίζονται με προτιμήσεις και όχι με την πραγματική εφαρμογή των κανονισμών.

Και στον τομέα της ενημέρωσης μας αναλογεί μια ευθύνη. Τα σκάνδαλα προσφέρουν τίτλους, αυξάνουν την επισκεψιμότητα και κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον. Η παρακολούθηση της θεσμικής τους εξέλιξης απαιτεί επιμονή. Μήνες αργότερα, μια δύσκολη απόφαση έρχεται σε σύγκριση με μια είδηση μεταγραφής. Κατανοούμε όλοι ποια θα προκαλέσει περισσότερη προσοχή. Έτσι, το ζήτημα αποκτά μια ανώδυνη θέση στην καθημερινότητά μας. Παράγει ενδιαφέρον όσο το θέμα είναι σχετικά «φρέσκο», αλλά αν ομαλά παραχωρεί τη θέση του για το επόμενο γεγονός.

Το ίδιο ερώτημα σε διαφορετικό πλαίσιο

Η πρόσφατη έρευνα στον ελληνικό μπάσκετ, σχετικά με φερόμενες δωροδοκίες και χειραγωγήσεις αγώνων, ξαναφέρνει στο προσκήνιο το ζήτημα της αξιοπιστίας. Η υπόθεση είναι στα χέρια της Δικαιοσύνης, όπου οι κατηγορίες θα εξεταστούν και το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για όλους. Ελπίζουμε η προσοχή μας να διαρκέσει μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Να μοιραστούμε το ενδιαφέρον για τα αποδεικτικά στοιχεία, τις ευθύνες που θα ανακύψουν και τις αλλαγές που θα διενεργηθούν. Η ένταση των πρώτων ημερών είναι εύκολη. Η επιμονή απαιτεί περισσότερη προσπάθεια. Αυτό ισχύει σε κάθε κλάδο του αθλητισμού. Η λογοδοσία καταμετριέται και μετά τη θύελλα των εξελίξεων.

Αγαπάμε την αθλητική δράση. Θέλουμε να βιώνουμε εκπληκτικές προσπεράσεις και να σηκωνόμαστε από τις θέσεις μας. Θέλουμε να μας ενδιαφέρει το ποιος θα αναδειχθεί νικητής. Αυτή μας η αγάπη επισκιάζει πολλές φορές τις απαιτήσεις μας, το οποίο μας οδηγεί σε ένα γρηγορότερο σύστημα συγχωρητικότητας. Οι διοργανώσεις δικαιούνται να προσφέρουν θεάματα. Μαζί με αυτά, διασφαλίζουν και την υπόσχεση ότι το αποτέλεσμα αξίζει την ενθουσιασμό μας. Εκεί, απαιτούνται λογοδοσία, διαφάνεια και κανόνες που αντέχουν ακόμη και όταν η εφαρμογή τους διαθέτει κόστος.

Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από την υποκρισία, θα έπρεπε να αναγράφεται στο εισιτήριο: «Οι κανόνες είναι σχετικοί. Η παράσταση θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως συνθηκών». Τουλάχιστον να γνωρίζουμε τι ακριβώς αγοράζουμε.