Το μυστήριο του «ιερού χεριού» που μας συγκίνησε όλους
Αθλάσιος αποχαιρετισμός: Θυμίζοντας τον Όσκαρ Σμιντ
Στην Ιντιάννα, στο Φάληρο και την Ατλάντα, ο Νίκος Παπαδογιάννης αποχαιρετά με συγκίνηση τον αναντικατάστατο Όσκαρ Σμιντ, έναν θρύλο του μπάσκετ.
Η φωτογραφία που συνοδεύει αυτό το κείμενο αφήνει το βλέμμα να περιπλανηθεί πίσω στον Μάρτιο του 1989, όταν ο 22χρονος Σμιντ, με τα χαρακτηριστικά του φουντωτά μαλλιά, υποδέχτηκε με θαυμασμό έναν μύθο του αθλητισμού στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού. Μόλις δύο μέρες αργότερα, οι 12.000 θεατές στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας έγιναν μάρτυρες ενός από τους πιο μαγικούς τελικούς στην ιστορία του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Στο παρκέ, οι δύο κολοσσοί της πορτοκαλί μπάλας, ο Ντράζεν Πέτροβιτς με τη λευκή φανέλα της Ρεάλ Μαδρίτης και ο Όσκαρ Σμιντ με τη μαύρη της Σνάιντερο Καζέρτα, εξελίχθηκαν σε πρωταγωνιστές μιας απίθανης μονομαχίας. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Πέτροβιτς 62, Σμιντ 44, Ρεάλ 117, Καζέρτα 113 — μια παράσταση 45 λεπτών που αφήνει το κοινό άφωνο, όπου ο Νάντο Τζεντίλε προσέθεσε τους δικούς του 33 πόντους.
Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη, με τον Τζόνι Ρότζερς και τον Φερνάντο Μαρτίν να συντροφεύουν αυτήν την ιστορική στιγμή. Αντί να αφήνει κανείς τον χρόνο να περνά, η προτροπή είναι να αφιερώσει δύο ώρες για να παρακολουθήσει αυτόν τον αγώνα στο YouTube, αν και η ποιότητα εικόνας δεν θα είναι ιδανική. Και μη χάσετε το βραζιλιάνικο ντοκυμαντέρ “Mão Santa” — χωρίς να το παρατηρήσετε, θα σας ευχαριστήσει.
Στις 17 Απριλίου 2026, οι δύο γίγαντες του μπάσκετ επανενώνονται στους ουρανούς. Το ιερό χέρι από τη Βραζιλία και ο «Μότσαρτ» από τη Γιουγκοσλαβία, που έφυγε από τη ζωή κάπου στη Γερμανία.
Ο Όσκαρ αποχαιρέτισε την Εθνική Βραζιλίας την ημέρα που ο Παναγιώτης Γιαννάκης απομακρύνθηκε από το παρκέ και μπήκε στο κοστούμι του Ομοσπονδιακού προπονητή, στις 2 Αυγούστου 1996, στο Τζόρτζια Ντομ στην Ατλάντα. Εκεί, σε μια αχανή αίθουσα, το μπάσκετ συγκρούστηκε με την τέχνη από τον Ιωάννη Μελισσανίδη.
Ως ένας από τους τυχερούς θεατές, θυμάμαι ότι η Εθνική μας αποκλείστηκε από την Λιθουανία του Σαμπόνις, ενώ η Βραζιλία ταλαιπωρήθηκε από την πανίσχυρη ομάδα των ΗΠΑ, που κατείχαν μύθοι του αθλητισμού. Η εκδίκηση για τους Αμερικανούς ήρθε επτά χρόνια πριν, όταν ο Όσκαρ τους είχε νικήσει στα Παναμερικανικά Πρωταθλήματα.
Οι δρόμοι του Γιαννάκη και του Όσκαρ χώρισαν το 1987, χρονιά που η Ελλάδα και η Βραζιλία αποκατέστησαν τα δικά τους χρυσά όνειρα. Στο 1996, ο Ντράζεν είχε αποχαιρετήσει τον κόσμο, και οι δύο θρυλικοί παίκτες βρίσκονταν στο τέλος της καριέρας τους με τον Όσκαρ να είναι 38 και τον Γιαννάκη 37.
Στον τελευταίο τους αγώνα στο Ολυμπιακό τουρνουά, αγωνίστηκαν για την 5η θέση, με την Ελλάδα να κερδίζει 91-72, με τον Γιώργο Σιγάλα να πετυχαίνει 35 πόντους με 8/10 τρίποντα. Αν και η βραδιά είχε το δικό της θρίαμβο, καθώς οι παίκτες της Εθνικής αποχαιρετούσαν τον Όσκαρ με δάκρυα στα μάτια.
Η φανέλα του Γιαννάκη παρέμεινε συμβολικά τοποθετημένη σε μια καρέκλα, ενώ το αντίγραφό της σηματοδότησε μια ιδιαίτερη ανάμνηση στο συλλεκτικό μου αρχείο, παρέα με τη φωτογραφία που κοσμεί το παρόν κείμενο.
Ο Όσκαρ Ντανιέλ Μπεζέρα Σμιντ, ή αλλιώς Οσκάρ Σμιτ, έφυγε από τη ζωή στα 68 του χρόνια. Νικημένος από τη ζωή, αλλά αθάνατος στο πάνθεον των ηρώων δίπλα στον Πελέ και τον Γκαρίντσα. Ήταν ένας αληθινός ηγέτης, και η παγκόσμια κοινότητα του μπάσκετ θρηνεί για τον χαμό ενός από τους σπουδαιότερους και πιο εντυπωσιακούς αθλητές που έχουν ζήσει ποτέ.
